O banco máis fermoso do mundo







Os asentos de Madeira delimitan o itinerario, dende o último tramo do Camiño da Costa ata a Ruta das Algas. Os viaxeiros deteñémonos a contemplar o Atlántico e as formacións rochosas que delimitan esta parte da costa de Ortigueira.


Este verán asomeime ó acantilado para ver os restos do embarcadeiro de Picón, un par de construcións, unha chalana e a rampla, partida á metade. Era o 12 de xullo de 2012. Entre o miradoiro da plaia do Sarridal, en Céltigos, ata a praia de Esteiro, xa en terras de Mañón, hai polo menos seis asentos de madeira, situados xusto á beira dos acantilados de Loiba.


A ruta dos bancos invita a camiñar e deterse para considerar unha paisaxe extraordinaria. Un paisano indícame que me acabo de sentar no banco máis fermoso do mundo, tradución aproximada da mensaxe que alguén escribiu hai tempo no respaldo: "The best bank of the World ".


Dende esta atalaia divísase o océano. Mar, ceo, rochas e as gaivotas que planean sostidas polo vento do norte. Ao oeste, mirando ao mar, o Cabo Ortegal e Os Aguillóns, e xa máis preto, acantilados de filitas e xistos e areais salpicados destas rochas afiadas. E as ondas apoderándose de todo. Mirando cara ao leste, comprobamos a proximidade de Estaca de Bares, o lugar máis setentrional da península. Aquí arriscan a vida os percebeiros, como no outro extremo, xunto ao faro de Cabo Ortegal.










Deixo atrás outro banco, o do miradoiro de Cadaval, xunto á baixada á praia de Fábrega. Son idénticos.Só cambia a luz.Cruce de camiños, punto de partida.Mensaxes que a xente plasma nos bancos. Nada varía, salvo a luz e o océano, agora máis escuro, en preamar.


O mellor banco do mundo hai que ir a velo. Non o dubidedes. Nin por un minuto.Á tardiña. É un momento máxico do día no que presenzas, dende o banco máis fermoso do mundo, o ocaso do sol na súa desaparición polo Océano Atlántico.

Ría de Ferrol: unha paisaxe ferida







Nace do río Xubia e faise verdadeira ría ao pasar a ponte Das Pías, alá onde os grandes estaleiros seguen desafiando vellas crises. É en principio ría marisqueira. A ría de Ferrol ofrece pola súa configuración privilexiada unhas magníficas condicións á vida mariña por constituír un perfecto abrigo dos ventos dominantes e os temporais.






Pero hai que navegar hasta Punta Leiras e chegar a Mugardos para descubrir a súa verdadeira riqueza. Fronte a Mugardos, que é vila atractiva nacida aos pés dun castro, está o mar do polbo, o máis saboroso dos moitos froitos destas augas.
Dende o mar, Mugardos é unha postal mariña. Co seu porto e a súa fachada marítima. Pero a Ría de Ferrol é ámbito natural de gran valor paisaxístico se nos subimos aos miradoiros máis próximos ou se a contemplamos dende calquera das fortalezas que a fixeron inexpugnables: a da Palma e a deSan Felipe.Bienes culturais que aínda poden converterse en Patrimonio da Humanidade-contemplándoas dende o mar ben se entende a grandeza defensiva desta enseada "onde nunca se aventurou a entrar frota inimiga".






Esta é a descrición que podemos atopar en calquera portal de internet sobre a Ría de Ferrol. Agora, que pasará dentro duns anos? En Ferrol atopámonos con tres graves problemas que poñen en perigo a nosa ría:

· A falta dunha planta que depure as verteduras urbanas e industrais ( en execución )

· Recheos que se fixeron na ría.

· E a última e máis importante, a planta de Reganosa, da que vou a falar.

As leis son semellantes ás teas de araña: deteñen ao débil e lixeiro e son desfeitas polo forte…

O noso mar, as nosas rías limpas e saneadas, son a mellor e a máis productiva e verdadeira piscifactoría. A que desde sempre foi fonte permanente de riqueza para este pobo, de riqueza socialmente compartida, posto de traballo para miles de homes e mulleres: a pesca e o marisqueo tradicionais e sustentábeis que estas empresas e este abandono ameazan destruír.

Destrúen, degradan e usurpan o que é de todas e todos ou de ninguén: o ambiente, os recursos naturais, a paisaxe e o territorio. Un rosario de industrias perigosas segue a espallarse polo país.
E se dicimos industria perigosa temos que dicir ben alto: Reganosa, Reganosa, na Ría do Ferrol, é un exemplo sangrante de temeridade, irresponsabilidade e desprezo pola cidadanía.

Cando se empezou a construir o porto exterior, fíxose co obxetivo de instalar alí a planta de gas. Pero unha vez máis, os intereses industriais-especulativos son maís importantes que os intereses da cidadanía e os da Ría de Ferrol en xeral: non se pensa na contaminación, na paisaxe ferida, nos fondos mariños,( e nas persoas que viven do marisqueo) e sobre todo, na seguridade dos habitantes da comarca de Ferrol.






E a planta de gas foi a parar a Mugardos. A moita xente tapáronlle a boca ofrecéndolle un posto de traballo, pero na práctica, non xenerou tantos postos de traballo como dicían. Moita xente segue a loitar polo cambio de ubicación da planta de gas, como se pode ver neste vídeo.Pero, a pesar de todo, sentencia incluida, aí segue.E nós, tamén debemos seguir loitando pola conservación da nosa Terra.



http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=SCl5TzlydqU

http://youtu.be/SCl5TzlydqU

Sacada por min

"A viaxe non remata xamais. Só os viaxeiros rematan. E tamén eles poden subsistir en memoria, en recordo, en narración... O obxectivo dunha viaxe é só o inicio doutra viaxe". José Saramago.

Hai moitas viaxes, moitos camiños e moitas maneiras de viaxar.

Sacada por min

VIAXES POR TERRAS DE GALICIA

Santo André de Teixido

Somos os galegos xente de tradicións e costumes ,de mitos e lendas ,conservadores de orixes e coa certeza de que a nosa terra de morriña e saudade garda rincóns para soñar.Uns deses lugares é Santo André Teixido,terra do meu avó materno ,terra que aprendín a querer e que adoito visitar polo menos unha vez ao ano.Gústame facer esa viaxe a pé ,andando ,disfrutando do camiño e das vistas espectaculares que nos regala a natureza ,e, ao mesmo tempo tratando de manter viva a tradición de ir camiñando a ver o Santo.

Sacada por min 

Camiño cara a Santo André.

Trece quilómetros dende Cedeira para iniciar a viaxe cara  ao que algúns consideraban o lugar onde empezaba o averno grazas a unha das súas lendas: "Vai de morto o que non foi de vivo".Está ben indicado e lévate por medio de natureza viva e de casas en proceso de restauración ata chegar ao camiño vello, alí onde antigamente comezaba a ofrenda e onde aínda hoxe, deixamos a nosa, xa que as pedras dos milladoiros ,dice a lenda, "falarán no xuízo final" para dicir que almas cumpriron coa promesa de ir a Santo André.Baixo as sete costas e atópome con moitos romeiros que veñen de visitar ao Santo .Chámame a atención unha muller que sube descalza .Falamos con ela e preguntámoslle por que vai así.Ela nos conta que tivo a súa filla moi enferma.Os médicos dicíanlle que non se podía facer nada.Pero deseguida lembróuse de Santo André ao que pedíu con grande fe que sanara á súa filliña .E sanou .Dende aquela,ven todos os anos ao santuario a agradecerlle ao santo o que fixo por ela.

Ao chegar ,vou coma sempre a visitar ao meu tío Antonio,que con 85 anos ,aínda que non o creades é o campaneiro do santuario .Cando queirades volo presento.Coméntolle o que vin na costa e cóntame que dende sempre recorda aos romeiros ,e tamén me dí que como antigamente non había estrada ,moitos destes romeiros quedabánse a durmir nas casas dos lugareños pois non había nin hai ningunha hospedaxe.Parece incrible que sendo o segundo lugar de Galicia en peregrinacións esté así a situación .

Agora vouvos levar por Santo André…

Tal e como se fai dende a cultura castreña, visito as pequenas rúas de Santo André .Todas son costas -costas- repletas de recordos nos baixos das casas dos seus habitantes, ata chegar á capela, da que xa o Padre Sarmiento falaba como pequena e pobre de adornos.É unha igrexa de estilo gótico mariñeiro, dunha soa nave. No altar maior hai un retablo barroco, do século XVIII, realizado por Miguel López de la Peña, e un relicario que contén un óso de Santo André .Como chegou aquí o óso do apóstolo? Por que está aquí o santuario ? A Barca do santo é outra das lendas de San Andrés de Teixido, que relata que o apóstolo chegou a este lugar en barca e debido á pouca visibilidade pola bruma chocou contra os acantilados e envorcou, quedando esta convertida en pedra.E, Por que San Andrés ? O Santo, algo envexoso da afluencia de peregrinos a Santiago, permanecía triste e apagado. Un día recibiu a visita do mesmo Señor en compañía de San Pedro. Como queira que o Santo formulase as súas queixas a tan insignes autoridades, o Todopoderoso prometeulle que ao seu santuario acudirían en romaxe todos os mortais e, quen non o fixera de vivo, viría a velo de morto.

Despois de visitar a capela, baixo cara á fonte dos tres canos. Bebo dos tres e pido un desexo para volver tras os meus pasos polas costas e polos recordos, onde non debemos deixar de falar cos paisanos e comprar os sanandresiños: as figuras feitas de pan e pintadas a man que representan a San Andrés, ao Pez...As boas rosquillas e recoller a " Herba de namorar" ( Armeria pubigera ) que,si sufrimos mal de amores, axudaranos a recuperar ao noso amado.E deixo este paraíso celta, ancorado no cume dunha elevada montaña, nos acantilados máis altos de Europa, como unha fortaleza de difícil acceso, onde ás veces, só poden entrar os mortos. E déixoa sabendo que a viaxe non remata, que son os viaxeiros os que se transforman.

REAL VILA DE MUGARDOS

A miña orixe paterna é Mugardos. Mugardos atópase xeograficamente no Golfo Ártabro. Os Romanos foron os que deron nome a este golfo, como referencia dos pobos que vivían nestas costas, os ártabros.

A vida de Mugardos estivo sempre vencellada ó mar; a súa historia non se concibe sen relación co mundo mariñeiro, de feito, a súa industria é servizos foron é son, o sustento e a fonte de riqueza da meirante parte dos mugardeses.

En Mugardos todo xira arredor do mar, un mar dónde o polbo, é o rei e o  protagonista indiscutible. Tanto é así, que no peirao celébrase o segundo sábado do mes de xullo a Festa do Polbo, unha xornada de exaltación do rei da gastronomía mugardesa, coa degustación do chamado Polbo á Mugardesa, receta típica e distinta, propia da localidade, gaiteiros e charangas incluidas.

O turismo que podes atopar en Mugardos é un turismo distinto, non masificado, ideal para o paseo, onde a natureza reina por riba de todo.

Administrativamente, atópase na zona norte da provincia da Coruña, na beira meridional da ría de Ferrol, integrado polas Rías da Coruña, Betanzos, Ares e Ferrol. Mugardos pertence á comarca de Ferrol, caracterizada por unha paisaxe verde e a beleza da súa costa, sendo paso ineludible do chamado camiño inglés a Compostela.  O Concello de Mugardos ten uns 5600 habitantes aproximadamente, distribuidos en catro parroquias que o son: Piñeiro, Franza, Meá é Mugardos.

PUNTOS DE INTERESE TURÍSTICO.

Os puntos de interese turístico , sempre relacionados coa paisaxe, máis destacados son:

O Castelo da Palma: fortificación a altura da estreita boca da ría de Ferrol, como infraestructura de apoio e defensa da ría do Ferrol co Castelo de san Felipe na beira oposta. Éstas fortificacións formaban un poderoso e insuperable triángulo de fogo e ademáis permitían a colocación dunha cadea que impedía a entrada de tropas inimigas, xogando importantes papeles estratéxicos.

O Peirao: típico lugar de porto de mar, dedicado para o paseo de mugardeses e turistas e con unha amplia oferta de locales onde degustar diferentes especialidades da gastronomía.  

O Cú da Raiña: No ano 1690, a princesa Mariana de Neoburgo veu para casar co rei de España Carlos II.Recalando en Mugardos, obrigada pola bravura do mar, desembarcou nunha pequeña e redondeada rocha ó pé do Castelo da Palma. Dende aquela, recibe o nome de Cú da Raiña, convertido hoxe nun pintoresco recuncho de grande interese turístico.

TRADICIÓNS MUGARDESAS:

A capela de san Antón: Romería que se fai todos os anos o 13 de Xuño.

 As rondallas: Tradición moi arraigada e cuxo día grande é a noite do 18 de Marzo.

 O voto de Chanteiro, que como conta a historia, ten a súa orixe nunha das pestes que afectara a comarca ferrolana en 1404, xa que existía en Chanteiro unha ermida baixo a advocación da Virxen dos Remedios e da Mercé. Orixe desta ermida está no descubrimento dunha imaxe da Virxen por uns pescadores ó pé dunha fonte . Esta ermida era a qué vían os pescadores tanto ó entrar como ó sair da ría. Saúdabana cos remos en alto e tíñanlle gran devoción. A ela acudiron os representantes das vilas da comarca para implorar á Virxen a desaparición da epidemia. A epidemia remitiu e as xentes da zona decidIron renovar a visita á ermida ofrecéndolle á Virxen 6 libras de cera.

Unha costume popular entre a xente mugardesa era e é inscribir a seus fillos nos centros culturales e deportivos do lugar, destacando: o Club de Remo, o Club de fútbol “Galicia de Mugardos” e as Rondallas.

Os primeros anos da miña vida paseinos en Mugardos. Non foron moitos , eu era moi pequeño cando me vin a vivir a  Ferrol, pero sempre tiven contacto coa miña familia e vou a míudo. Gústame ir alí  sempre  en torno a unha boa comida e recordos  familiares. Cóntanme que os meus tataravós eran homes de mar, e os meus bisavós foron emigrantes en Cuba e en América, tornando cando xa estaban xubilados. Eu non os coñecín, so sei  deles polas historias que me contaron os meus avós. O meu pai adícase tamén ao mar, pero en outros ámbitos. 
Os meus lugares preferidos do pobo son as rutas de senderismo , o peirao,  a pequeña Praia da Bestaruza, da que vivin preto dela e as espectaculares vistas que se poden admirar dende Montefaro.

Para rematar, dicir, que Mugardos é un lugar tranquilo, poboado de xente activa e traballadora. É un bo lugar para vivir.

NOVO CINEMA GALEGO


"O próximo 23 de xaneiro comeza o festival de Róterdam cunha estrea galega". Así comeza o artigo do suplemento Culturas do xornal "La Voz de Galicia", no que Alberto Gracia fala da súa primeira longametraxe O quinto evanxeo de Gaspar Hauser. Recoñece o director que é un premio, e non deixa de ser unha sorpresa que a súa primeira longametraxe fora seleccionada para este festival." Estar no festival de Róterdam era un obxectivo que tiñamos cando fixemos a película…" (Alberto Gracia. Entrevista de Camilo Franco no suplemento Culturas.(19/01/2013))

No mesmo xornal e o mesmo día, atopábame con outra noticia sobre cinema galego: " Un filme de Villaverde acumula 400 millones de descargas en internet". Foi isto o que me fixo pensar: ¿ que está a acontecer co cinema galego ?Estos son algúns datos sobre o tema que atopei: 

Se hai algo que caracterizou o cine de vangarda realizado nos últimos anos é a ruptura coa clasificación tradicional dos xéneros cinematográficos. A hibridación e a mestizaxe nos discursos narrativos fai que, en numerosas ocasións, a ficción estableza vínculos co documental para a súa construción e, pola súa banda, o documental rompa as presuposicións de verdade e obxectividade, derivando cara a un discurso con aparencia ficcional, o que implica un novo debate en torno á vixencia de gran parte de clasificacións ou taxonomías propostas ao longo da historia do audiovisual.

Esta nova forma de concibir o cine tamén tivo as súas consecuencias no audiovisual galego, a aparición do denominado Novo Cinema Galego. Movemento que xorde a partir do ano 2005 coa aprobación dunha serie de axudas para a creación a novos realizadores e a promoción das súas obras en diferentes certames e festivais internacionais. Este cine, que podemos definir como un cine de fronteira tanto narrativa coma espacial, logrou que, por primeira vez na historia, se sitúe a Galicia nas vangardas de creación cinematográfica. 

A chegada do novo século introduciu unha serie de transformacións no panorama audiovisual que afectaron non só ao ámbito tecnolóxico, senón tamén ao discursivo e á concepción do relato cinematográfico, froito da hibridación e da mestizaxe dos xéneros. No caso do audiovisual galego, estas novas concepcións deron lugar ao xurdimento dunha serie de producións que se realizaron nos últimos cinco anos grazas, en boa medida, á apertura dunha serie de axudas por parte da desaparecida Axencia Audiovisual Galega e continuadas, en menor medida, polo AGADIC (Axencia Galega de Industrias Culturais).

Estas producións veñen da man dunha nova comunidade de practicantes, que foi aparecendo ao longo dos últimos anos, revolucionou o panorama cinematográfico nacional e internacional. Non xorde dunha escola concreta senón que a conforman, máis ben, unha nova xeración de cineastas xurdida de forma máis ou menos espontánea e que vai en aumento tanto en número coma na diversidade de estilos. 

Este movemento que foi bautizado como Novo Cinema Galego polos críticos José Manuel Sande, Martin Pawley e Xurxo González, trata de servir de etiqueta coa que clasificar os traballos de autores tan heteroxéneos como Oliver Laxe, Eloy Enciso, Ángel Santos, PequeVarela, Lara Bacelo, Alberte Pagán ou o propio Xurxo González. 

Os elementos que poden caracterizar este grupo de creadores céntranse na súa postura ante o feito cinematográfico fronte á produción industrial. Non obstante, estamos ante a primeira xeración de creadores que se achegan á realidade cunha total liberdade e coa única limitación do seu compromiso estilístico. Por outra parte, a formación destes autores é moi heterodoxa, xa que proveñen das belas artes, de escolas cinematográficas ou de campos tan dispares como a filoloxía ou a historia. Á vez, esta formación heterodoxa converte este tipo de cine nunha nova mirada plural e diversa, xa que os referentes que empregan estes autores e as súas perspectivas son moi variadas. Ademais desta formación multidisciplinar, outros factores que definen este grupo de cineastas apuntan aos procesos de dixitalización, o amateurismo e a autoprodución. Outro trazo común a todos estes creadores é a militancia e a supervivencia. A militancia entendida como un proceso de aferrarse a aquilo no que cren, non se someter aos criterios comerciais, manterse nunha posición afastada da produción industrial, a ruptura coas formas narrativas e a forma cinematográfica imperante. En canto á supervivencia, na maior parte das ocasións, estes autores decidiron dedicarse a crear unha obra persoal á marxe de calquera interese comercial.

Chegados a este punto, hai que destacar o caso de Todos vós sodes capitáns de Oliver Laxe, obra financiada con 30.000 euros por parte da Axencia Audiovisual Galega, que consegue chegar a Cannes 2010 e obter o premio FIPRESCI, o que a converte nun fito no audiovisual galego e a consagra como un referente para un gran número de creadores que opta pola independencia, a liberdade e o desenvolvemento  dunha cinematografía persoal .

Novos modelos de produción: As condicións de produción, a pesar de non ser as óptimas, si se viron facilitadas polo xurdimento e desenvolvemento das novas tecnoloxías e as novas formas de distribución que xurdiron ao longo dos últimos anos, o que algúns teóricos deron por chamar a democratización dos medios. Esta revolución dixital provocou que as tecnoloxías que se empregan para realizar un proxecto audiovisual se abaraten e sexan cada vez máis sinxelas de manexar. O vídeo foi un dos mellores aliados no xurdimento de novos realizadores e na aparición de novos modelos narrativos. Nos últimos anos asistimos á aparición de obras realizadas cunha simple minidv e unha única persoa cun nivel de calidade moi elevado tanto por contido, guión e estrutura narrativa coma polo seu discurso formal.

Por outra parte, as novas correntes audiovisuais encontraron un aliado máis na rede. Se ata hai pouco era extremadamente complicado acceder a certos contidos, o desenvolvemento da web 2.0 facilitou non só o acceso a ese material senón tamén a creación e o intercambio de experiencias entre os axentes culturais e os creadores. Son numerosas as plataformas que xurdiron ao longo dos últimos anos, nas que tanto directores consagrados coma novos realizadores poden mostrar o seu traballo. Un exemplo paradigmático é a aparición de hamacaonline.net, dedicado á distribución de vídeo arte e outras propostas audiovisuais de claro contido experimental. En Galicia, tamén se creou un espazo de difusión destes novos creadores: Flocos.tv. Esta plataforma, xurdida da extinta Axencia Audiovisual galega, converteuse aos poucos meses da súa creación nun punto de encontro dos creadores galegos a través da rede e un referente como centro de exhibición dos seus traballos vía online. Non obstante, esta proposta aplaudida tanto polos creadores coma polo público, viuse freada pola cegueira e o cambio de prioridades presupostarias da administración pública, que ademais de cesar a actividade da Axencia Audiovisual Galega, tamén paralizou a actividade de Flocos.tv.

A maior parte dos creadores que se agrupan baixo a denominación de Novo Cinema Galego traballan nun ámbito próximo ao real, aínda que algunhas obras pertencen á ficción, como Dous fragmentos Eva dirixida por Ángel Santos. Non obstante, non é oportuno falar de cine de ficción ou non-ficción como dúas modalidades de representación totalmente autónomas xa que o documental está constantemente traspasando esta barreira para apropiarse das ferramentas e elementos propios do cine de ficción a disposición dunha historia que contar. Ademais das sinerxías existentes entre o documental e a ficción, durante os últimos anos asistimos a un aumento na produción doutras formasfílmicas como o fake, o filme-ensaio, o cine de apropiación ou ofound footage, etc. Debido a isto, moitos autores cando se refiren a estas prácticas audiovisuais froito da hibridación e da mestizaxe prefiren englobalas baixo a denominación de documental de creación, cine non reconciliado, cine de non ficción ou as mutacións, tal e como as definiu Jonathan Rosenbaum. 

Cando falamos de periferia, nos referimos,a a zona máis próxima ao exterior de certo espazo. Evidentemente, ao asumir esta posición, aceptamos a existencia dun centro. Por factores xeográficos, industriais e económicos o centro do sector pode ser identificado coa capital do Estado: Madrid, centro neurálxico da industria audiovisual española, onde se concentran a maior parte das empresas tanto produtoras, coma televisións, distribuidoras, etc. e onde se realiza o maior número de producións de carácter industrial. Periferia, tamén podemos identificalo como unha forma de entender o audiovisual e a articulación dos diferentes axentes que a compoñen. Esta visión achégase a unha actividade industrial que ten como finalidade o beneficio económico e se separa de calquera busca estética ou artística. Periferia tamén pode ser entendido respecto a uns modelos narrativos e universos cinematográficos.

A transformación do panorama audiovisual coa introdución das novas tecnoloxías provocou a aparición de novas rutinas de traballo e, en consecuencia, novos modelos de produción que favorecen a creación persoal e independente.

En España, un dos movementos máis interesantes produciuse en Galicia co xurdimento do denominado Novo Cinema Galego. Debido ao breve período de tempo no que se desenvolveu, este movemento aínda se encontra nunha fase de consolidación. Para cristalizar esta nova forma de concibir o audiovisual será necesario o apoio tanto de institucións públicas coma privadas. Non obstante, podemos afirmar que a intención por parte dos creadores de crear un novo modelo de produción audiovisual que consolide a Galicia dentro do cine independente no territorio estatal está a lograr converter a comunidade nun referente a nivel nacional e internacional no que se mostra unha mirada propia sen ter que recorrer a modelos prestablecidos.

Os mártires de Carral

Puiden visitar a localidade de Carral, Na coruña, onde coñecín algúns enclaves realmente interesantes e carguei de historia e encanto.
Nesta localidade deuse un feito histórico que hoxe en día é recordado con gran respecto e seriedade por parte de todos os seus habitantes e que cun impoñente monumento á entrada de Carral se segue recordando dende entón.

A revolución de 1846 foi un pronunciamento liberal, unha reacción progresista fronte ao goberno autoritario do Xeneral Narvaez. Ou cando menos naceu así, aínda que moi logo adquiriu unha compoñente paralela: as reivindicacións provincialistas, na procura dunha xestión política máis autónoma, comezaron a tinguir as proclamas da Xunta Superior do Reino de Galiza. O 2 de abril o coronel Solís, que entrara en contacto coas ideas liberais na Coruña, influenciado por Juana de Vega, condesa de Espoz y Mina, pronúnciase en Lugo, uníndose case de inmediato Santiago ao movemento, e nos días seguintes Pontevedra e Vigo. A revolución fracasa nos restantes territorios do Estado, sendo este un dos factores que máis incidiu no carácter provincialista e galeguista do movemento.

Cando o pronunciamento recibe o apoio civil, o grupo de provincialistas, que eran de ideoloxía progresista, toma un papel moi activo e ocupa postos de gran responsabilidade nas xuntas revolucionarias. É daquela cando se comezan a advertir nalgunhas proclamas da Xunta algunhas ideas que non aparecen nos manifestos progresistas convencionais.

As reivindicacións provincialistas


Os provincialistas pulaban por recuperar a unidade administrativa do Reino de Galicia, disolto na reforma de 1833, e defendían unha política autónoma respecto a Madrid na tarefa lexislativa e un sistema tributario propio. Emprestáronlle inmediatamente o seu apoio político e mobilizáronse a prol da insurrección. Santiago pasou a converterse daquela na capital deste movemento, constituíndose alí o 15 de abril a Xunta Superior do Reino de Galicia. Un dos seus líderes, Antolín Faraldo, fundou o periódico La Revolución para que convertese no voceiro da Xunta.

O carácter galeguista do movemento é nidio nos manifestos publicados pola Xunta Superior.E ese carácter autónomo tamén se percibía nos actos: o día 16 publica un decreto polo que se adoptan as primeiras medidas económicas e administrativas: nulidade de todos os actos do goberno de Madrid dende o día 2 de abril, sometemento de todas as xuntas a Xunta Superior do Reino da Galiza, abolición do sistema tributario, e supresión da policía.

Os provincialistas galegos teñen unha ideoloxía marcadamente progresista, ao igual que case todos os movementos nacionalistas xurdidos en Galiza dende entón.


De Cacheiras a Carral
O xeneral Narváez enviou tropas baixo o mando do xeneral La Concha para recuperar o territorio. O día 23 de abril comezou a batalla de Cacheiras entre as tropas de Madrid e as galegas de Solís, que foron derrotadas. A grande superioridade das tropas do goberno central fixo inútil a resistencia e as tropas de Concha entraron en Compostela a saqueo e pillaxe, como se lles prometera. Solís, que se refuxiara en San Martiño Pinario, entregouse aquela mesma tarde.

Tres días despois, un xuízo sumarísimo condenouno a morte en Carral. Este xuízo non foi celebrado en Santiago ou na Coruña por medo aos simpatizantes do coronel que había nestas cidades. Manuel Murguía, que daquela era aínda un cativo, foi testemuña directa do asalto das tropas invasoras a San Martiño. Canda a Solís, foron fusilados en Carral doce dos seus oficiais. Anos despois os trece executados foron designados polo goberno como 'beneméritos da Patria' e ordenouse a construción dun monumento en Carral, que non foi efectivo até 1904, por iniciativa da Liga Galega da Coruña.

Na derrota nacen os mártires
O galeguismo político, convertido xa en nacionalismo tomou aos 'mártires de Carral' como referente simbólico, realizando homenaxes masivas ao pé do monumento nos aniversarios dos fusilamentos, como o que tivo lugar o 26 de abril de 1931, e no que destacou como orador Manuel Lugrís Freire

En 1856 celébrase tamén o Banquete de Conxo que debe ser relacionado co levantamento de 1846; en efecto, despois da represión que seguiu á derrota de 1846 o Banquete supuxo unha nova posta en pé do sentimento liberal e democrático da Galiza, sempre ligado á reivindicación da súa identidade histórica. Foi organizado polos sectores mais avanzados do estudantado galego desa altura.

ALGO MÁIS DE MEDIO SÉCULO DE REBELDÍA CULTURAL

Na actualidade, as Asociacións culturais son para nós parte da nosa cultura. Pero non sempre foi así e estas asociacións tiñeron unha labor moi importante no impulso da nosa cultura. Unha delas, que levou a cabo unha revolta cultural dende a súa sede compostelana, foi a Asociación cultural O Galo.

Por revolución cultural pode entenderse calquera corrente artística, filosófica e estética que propoña e expoña expresións creativas innovadoras, orixinais ou libres e que dalgún xeito resultan antagónicas ao canon ou tradición cultural establecida á que os partícipes de tal revolución consideran retrógrada, alienante ou asfixiante.

Exposición postais de Castelao en Santiago de Compostela organizado por O Galo

Dende que no piso de Salvador García Bodaño e Aurichu Pereira, na rúa compostelá do Preguntoiro, se incubase o xermolo do Galo ata hoxe, pasou algo máis xa de medio século. Era o ano 1961 e Galicia e a súa cultura pasaban outra vez por unha época escura. A sensibilidade co idioma e a cultura propia uniu un grupo de mozos desvinculados do grupo Galaxia en torno á figura dun galo, "símbolo dunha tarefa e dunha esperanza". Decidiron pasar á acción pública disfrazados de organización que, tal e como expresaba nos seus estatutos, fortalecería "o acervo dos valores patrios" da España de Franco e que respectaría a lei de asociacións pola cal debía ser "compatible coa moralidade" que seguía impoñéndose aqueles anos.

A pesar de ter que superar moitos obstáculos , o primeiro ano de actividade foi moi productivo .  O evento que consolidou a idea de aqueles mozos foi unha mostra de pintura de artistas Galegos celebrada no Hostal dos Reis Católicos.  Estreouse alí  o logotipo da sociedade : o galo diseñado por Ventura Cores. A exposición 20 pintores gallegos reuníu a a corenta e cinco obras de artistas como Quesada ,Virxilio,María Antonia Dans ou Lugrís . Vicente Risco foi o encargado de inaugurar o programa das actividades.

Ese mesmo ano tivo lugar a polémica representación da obra teatral As cadeiras, de Ionesco. O teatro foi unha das armas que máis usou O Galo na súa particular loita. Pronto puxeron en marcha a Escola Galega de Teatro. Ademais, no 1963 convocouse o Premio Castelao de teatro. Este galardón xurdíu tras as protestas pola discriminación do galego nun certame que organizaba o Sindicato Español Universitario (SEU) e que admitía obras en éuscaro e en catalán. As protestas consistiron en organizar unha colecta para crear un certame teatral propio. Esta iniciativa foi despois coñecida como a Campaña do peso.

Pronto puxeron en marcha clases de galego, que impartían os membros da asociación. E non era doado. A gramática explicábase de forma intuitiva, porque pouco se sabía daquel idioma que se falaba na casa, pero que nin se escribía nin se aprendía. As actividades completábanse con clases de canto e gaita, coa colaboración de Cantigas e Agarimos. Xa no ano 1963 se empezaron a celebrar conferencias de temas relacionados non só coa cultura, senón tamén coa economía de Galicia.

 

A pesar do activa que se mantivo a organización nos seus primeiros anos, os atrancos foron moitos. Os antecedentes políticos dos integrantes da primeira directiva foron estudados pola comisaría de Santiago para asegurarse de que a organización non era "perigosa". Ademais, a cada reunión oficial da directiva acudía persoal da Garda Civil. Pero aínda así, os integrantes do Galo souberon estar entre as leis e sacar adiante un modelo de activismo cultural de oposición ao Réxime que pronto imitarían noutros puntos de Galicia. A asociación cultural O Facho da Coruña, que naceu 1963, é o mellor exemplo. Xa no 1964, cunha nova Lei de Asociacións máis permisiva, xurdiron agrupacións por todo o territorio galego que anunciaban o  rexurdir dunha cultura e un idioma.

Hoxe segue esta asociación a ser un referente, con iniciativas culturais e artísticas que podemos consultar na súa páxina :

http://www.acogalo.net/